A ponte romana de Lugo

Galicia é unha terra rica en pontes romanas, sobre todo na provincia de Ourense. Non é frecuente encontrar restos romanos nas pontes, aínda que moitos se chamen así porque se sabe que nese lugar houbo unha construción romana. No caso da ponte romana de Lugo vemos técnicas de uso corrente no Imperio. 

Esta ponte, constriuda polos romanos a comezos do século I, marcaba a saída da vía XIX que ía de Lucus Augusti a Bracara Augusta, as dúas capitais romanas da Hispania noroccidental. Esta ponte tiña un ancho maior ó actual e alcanzaba os sete metros. Por ela accedíase á cidade de Lucus Augusti, atravesando unha calzada que en zig-zag alcanzaba a Porta Miñá da muralla.

A ponte, destruida parcialmente coas invasións bárbaras, foi obxecto de varias reconstruccións nos séculos XII, XIV y XVII. Durante a Idade Moderna tivéronse que realizar varias reparacións e, finalmente, en 1893 o seu aspecto foi bastante modificado, ó suprimírselle varios elementos. Por iso, os fundamentos da ponte actual (chamada vella ou romana) son, en boa parte, os orixinais.

A Ponte continuou desempeñando ó longo do tempo a súa función, servindo de paso sobre o río Miño a peóns e ó tráfico rodado. Peonil dende hai uns meses loce, a día de hoxe, unha estampa nocturna digna dunha cidade que pretende converter o seu pasado romano en atractivo turístico.

Fonte: www.lugoaccesible.net; elprogreso.galiciae.com; rincones-del-mundo.stabri.com/ Imaxe: Óscar Cela.

A lenda de São Teotónio, o primeiro santo portugués

Un día de festexos na cidade de Tui os pais de San Teotónio foron a unha romaría en Galicia. Segundo a crenza popular, Teotónio ficou en Ganfei a tomar conta dos campos de centeo para non deixar ós paxaros pousarse no cereal. 

O desexo por ir tamén ata a romaría, levou Teotónio a meter os paxaros todos nun cesto. Cun simple asubío atraeu os paxaros ata o cesto, onde ficaron pechados para así quedar liberado da súa tarefa. Chegado ás marxes do río Miño, non esperou pola barca de paso e colocou a chaqueta nas augas do río para poder atravesar ata a outra marxe.

Os pais cando o encontraron en Tui dixéronlle: -Teotónio a estas horas xa os paxaros comerían todo o cereal- ó que Teotónio respondeu: -Os paxaros están todos nun cesto, estade tranquilos. Preocupados os pais preguntáronlle: - Como atravesaches o río? e Teotónio respondeu: -Encima da miña chaqueta-. Os pais ficaron incrédulos, pero no regreso confirmaron o don divino de Teotónio ó atravesar o río Miño de regreso a Ganfei.

É venerado como santo por diversas confesións cristiás. En Valença do Minho podemos atopar unha escultura na súa honra.

                                                                                   Escultura de São Teotónio en Valença 

Fonte: www.nortept.com / Imaxe: es.wikipedia.org

A fotogrametría dixital aplicada ó patrimonio

O ser humano sempre intentou capturar o que o rodea. A necesidade de representar ruínas e monumentos estendeuse como unha praga a partires do século XVIII e todavía hoxe non parou pero, que dirían os viaxeiros do Grand Tour se soubesen que hoxe podemos capturar en minutos as tres dimensións dun obxecto?

Cada día preséntanse novos achados que ata agora só cabían en lendas de ciencia ficción e centos de expertos arqueólogos, historiadores da arte, restauradores...comezan a pensar como aproveitar estas ferramentas no estudo do patrimonio. Unha delas é a fotogrametría dixital. Esta configúrase coma un método para captar documentación no patrimonio cultural. A mellora e impulso que viviu este método nos últimos anos situárona como unha alternativa de garantías respecto ó outro método de documentación e obtención masiva de datos: o Escáner 3D. Coa fotogrametría dixital podemos construír un modelo 3D a partir dun grupo de fotografías dun obxecto ou edificio, obtendo en poucas horas a representación tridimensional precisa daquilo que fotografásemos.

As vantaxas que dita técnica ofrece coa súa aplicación ó patrimonio son innumerables. En primeiro lugar, é completamente gratuíta ou, en todo caso, alcanzable. Por outro lado, permite que calquera estudoso da fotogrametría poida realizar os seus propios levantamentos tridimensionais cunha cámara dixital ou, mesmo, cun bo smartphone. Terceiro, achega unha cantidade de información superada en poucas ocasións pola que se consegue co escáner láser. E xa, para rematar, presenta unhas posibilidades didácticas e divulgativas extraordinarias, podendo ser unha boa porta para a difusión do noso patrimonio e a creación de coñecemento.

Non obstante, non todo van ser bondades. O uso da fotogrametría por xente non experta pode dar lugar a resultados de dubidosa calidade científica. Ademáis debemos considerar que para o correcto uso da técnica é necesaria unha alta iluminación difusa xa que levala a cabo en lugares escuros ou excesivamente iluminados pola luz do sol trae consigo molestos erros. E certo que vivimos unha das épocas máis fascinantes para o estudo do patrimonio e temos a inmensa sorte de toparnos con restos de pasados inesperados que podemos estudar con técnicas dun futuro ata agora imposible, pero o que deberemos ter sempre en conta é que a fotogrametría é unha ferramenta, non un fin.

Fontes: 

• Aparicio Resco, Pablo. La fotogametría digital para la documentación 3D del patrimonio. Dispoñible na web: http://queaprendemoshoy.com
• http://www.patrimoniovirtual.com
• Imaxe: http://www.arquestil.com

Paulo Fabio Máximo e a fundación de Lugo

Unha mañá calurosa de verán, Paulo Fabio Máximo subía o outeiro seguindo ó seu agrimensor. Ó chegar ó cume voltou a súa mirada ó camiño recorrido e o que viu encheulle de gozo, as vistas sobre o val do río eran espléndidas: divisábase en dirección oeste un vasto territorio de bosques de carballos con madeira suficiente para iniciar os primeiros traballos e, en dirección contraria, o terreo era máis pendente ata chegar ó val máis próximo polo que transcorrían varios regatos.

Antes de iniciar os traballos de reformulación, Paulo Fabio Máximo tivo que consultar os auspicios coa finalidade de asegurarse de que os deuses non se opoñían ó establecemento dunha cidade no lugar escollido. Os augures confirmáronlle os bos auspicios e, no mesmo momento en que un correo de Roma trouxo á expedición a noticia do nomeamento de Augusto como Pontífice Máximo da relixión no imperio, dúas aves rapaces sobrevoaban o bosque designado para fundar a nova cidade.

No transcurso da cerimonia o fundador procurou coidadosamente que toda a terra levantada pola reixa caese ó interior do recinto, e tras el os asistentes recolleron os terróns que ás veces saltaban fóra e volvíanos botar onde o rito establecía. O ritual de delimitación do territorio debería ser completado por outros dous, ámbalas dúas cerimonias de consagración.

Paulo Fabio Máximo, agradecido a César e satisfeito pola elección dun bosque tan belo para fundar a capital do convento, consagrouna baixo quen lle dera orde de fundala co nome de Bosque Sagrado de Augusto. Todo o que albergara os muros da cidade tamén sería consagrado a Augusto. Era o ano 12 a.C e así quedou escrito para os vindeiros séculos nos catro monolitos fundacionais da nova cidade.

Fonte: www.celtiberia.net; Les Villes Romaines (Pierre Grimal, Ed. Vergara, 1956)/ Fotografía: Adorian

O Templo de Mitra

Mitra é o nome que recibiu na antigüidade un Deus presente nas culturas india e persa e que tempo despois se sumaría ós grandes deuses que sostivo a cultura romana en tempos do imperio.

Aproximadamente no ano 62 a.C, os soldados romanos adoptarían este deus e caracterizaríano en función da súa cultura, crenzas e necesidades. Ademais a partir deste crearían unha relixión que se coñecería como Mitraísmo e que se diseminaría fabulosamente por todo o imperio, converténdose na gran rival do cristianismo.

As escavacións realizadas ó pe da Muralla, depararían importante sorpresas, xa que neste se encontraría unha importante Domus Alto Imperial, sobre a cal, e tras numerosas reformas, se construiría o templo ó deus Mitra, dentro do cal se encontrou un Ara dedicada a este deus por un Centurión da lexión VII Gémina que estaba ó cargo da oficina de recadación de impostos local.

Os restos do edificio no cal se encontraba esta Ara, levaron ós arqueólogos a identificar o mesmo como un Mitreo ou Templo a Mitra, debido á forma construtiva deste. Se ben non se encontraron restos de estatua ningunha, non resulta dificil supoñer a existencia dun mural coa representación do deus sacrificando o touro.

O Templo de Mitra é de comezos do século I, anterior polo tanto á muralla. Unha vez construida esta última expropiáronse os terreos do mitreo, o cal levou á súa decadencia. Con ela, a propiedade pasou a outras mans, o mitreo destruíuse e todo se transformou nunha ruina. Así chegou ata o día de hoxe.

                                           

“Al nunca-conquistado dios Mitra, G. Victorius Victorinus, centurión de la Legión VII Gémina Antoniana, Devoto y Leal, con mucho gusto, erigió esta ara en honor del puesto de control militar de Lucus (Augusti) y de sus dos libertos Victorius Secundus y Victorius Victor”

Fotografía: Sebas Senande (elprogreso.galiciae.com)

Fuente: lvcvsavgvsti.blogspot.com.es; www.quien.net

Xornada sobre a evolución e difusión do patrimonio a través dos contidos dixitais

O proxecto Muralla Digital creou unha rede de cidades amuralladas que apostan pola xestión conxunta para a valorización do patrimonio histórico e arqueolóxico transfronteirizo, a través do fomento e da promoción de novas aplicacións tecnolóxicas postas a disposición do visitante.

O martes 17 de decembro de 2013 ás 10 da mañá, terá lugar no Hotel Puerta del Camino de Santiago de Compostela, unha xornada sobre  a evolución e difusión do patrimonio a través dos contidos dixitais.

Os destinatarios son arqueólogos, expertos ou xestores de patrimonio, historiadores, conservadores de museos, grupos de investigación, sector turístico, empresas TIC,enxeñeiros... e toda persoa interesada.

Aquí vos deixamos o programa:

Jornada Evolución y difusión del patrimonio a través de los contenidos digitales

Martes 17 de diciembre de 2013

Santiago de Compostela. De 10.00 a 16.00 h

Hotel Puerta del Camino. C/ Miguel Ferro Caaveiro, s/n

09.45 h Inscripción

10:00 h Inauguración

• INEO

• Ayuntamiento de Lugo

Mesa 1: 10.15 h

El I+D tecnológico del patrimonio: Patrimonio inteligente e innovación digital

Modera: Universidad de A Coruña

• COGRADE. Gráfcos por Computador e Ingeniería de Datos. Universidad

de Santiago de Compostela

• Gradiant. Centro Tecnológico de Telecomunicaciones de Galicia

• Centro de Computação Gráfica

• Sociedad Española de Arqueología Virtual. Universidad de Sevilla

Mesa 2: 11.15 h

Visibilidad y difusión del patrimonio a través de las TIC

Modera: INEO. Asociación Multisectorial de Nuevas Tecnologías de la Información y la Comunicación

• Astrágalo Estudio

• Pexego Sistemas Informáticos

• Coremain

• Valora

12.15 - 12.30 h Pausa café

Mesa 3: 12.30 h

Mecanismos de promoción del patrimonio desde las instituciones

Modera: Ayuntamiento de Lugo

• Fundación Barrié

• Cámaras de Valença

• Cámaras de Melgaço

• Cámaras de Monção

Mesa 4: 13.30 h

Evolución de la difusión del patrimonio histórico y cultural de las ciudades a través de los contenidos digitales

Modera: Ayuntamiento de Santiago de Compostela

• Lugo 

• Guimarães

14.25 h Cierre  – vídeo viral del proyecto

14.30 - 16.00 h Comida networking

INSCRIPCIÓN (obligatoria):

Ata o 16 de decembro de 2013.

Plazas limitadas (por orden de inscripción)

Teléfono: 986 419 922 ext. 2006

ineo@ineo.org

Agardámosvos en Santiago!!!

Realidad aumentada para el patrimonio, museos y para el mercado del arte

La Realidad aumentada en cultura es una tecnología que apareció hace ya tiempo sobre todo asociada al patrimonio y a la reconstrucción de monumentos o yacimientos arqueológicos. Esta tecnología se muestra perfecta para este tipo de yacimientos arqueológicos, en los cuales muchas veces sólo queda visible la base de las construcciones y cuando están abiertos al público éstos pueden sentirse perdidos al intentar comprender cómo eran.

La realidad aumentada permite a los usuarios interactuar de forma sencilla y en tiempo real con capas de  información que pueden agregarse permitiendo ver al usuario el mundo real que hay a su alrededor y aumenta la visión que éste tiene de su entorno mediante la superposición o composición de los objetos virtuales tridimensionales (audio, vídeo, textos, imágenes...) y en general todo tipo de información multimedia.

También encontramos ejemplos de uso de tecnología dentro de los museos, usado en la mayoría de ocasiones desde un punto de vista educativo, para enriquecer la experiencia por ejemplo en una exposición, como  la iniciativa del museo de Mataró,  que integró un sistema de realidad aumentada con la muestra  "Mar de Fondo”, que buscaba ampliar la experiencia del público con las obras. Así a través de una tablet o un Smartphone el visitante solo tenía que apuntar sobre la obra, proporcionando la aplicación más información sobre la misma.

Con el auge  de los Smartphones y las tablets también hay numerosos ejemplos de aplicaciones móviles donde la experiencia puede realizarse fuera,  y dónde se busca enriquecer una historia o una experiencia, como el caso de Street Museum aplicación creada  en 2010 por el Museo de Londres, que permite a los usuarios contrastar fotografías de la antigua Londres, en los espacios donde se tomaron originariamente las imágenes. A través del gps, geolocaliza al usuario los  puntos de interés  y si orientas tu teléfono hacia éstos,  aparece la imagen antigua superpuesta al espacio real, así se puede contrastar y leer información sobre los sucesos o hechos históricos ocurridos en el lugar. 

Para el caso de las galerías  de arte esta tecnología es muy interesante porque, permite por ejemplo, enviar un catálogo donde se pueden ver las obras que van a formar parte de la exposición y pudiendo consultarse sin tener que asistir “in situ”a la misma. Además se puede visualizar de una forma mucho más atractiva las obras,  por ejemplo a través de una imagen o fotografía de las mismas, lo que es muy interesante para personas interesadas en el arte o posibles coleccionistas. 

Desde el punto de vista de visualizar la obra de arte de forma creativa, es muy interesante la aplicación de Realidad Aumentada ARART, desarrollada por artistas japoneses, que utilizando obras de arte muy conocidas como los Girasoles de Van Gogh o la Mona Lisa de Leonardo, crea animaciones virtuales en tiempo real a través de un modelo 3D y la realidad aumentada.

http://vimeo.com/50747223

En resumen, la Realidad aumentada se perfila como una tecnología que puede revolucionar el arte y el patrimonio y tiene todavía muchas oportunidades por descubrir.

¿Vosotros que pensáis? ¿Veis útil esta tecnología para la cultura? ¿Habéis utilizado alguna vez alguna aplicación de Realidad Aumentada?

Fuente: musas20.com