miércoles, 3 de julio de 2013

"A sociedade romana das murallas"


A sociedade romana configúrábase en dúas clases principais: unha aristocracia de propietarios e os chamados plebeios. A súa economía estaba baseada no sistema de produción de escravos, onde a maioría dos escravos eran prisioneiros de guerra. Os escravos non tiñan dereitos e eran posesión dos seus mestres. En Roma, calquera podería ser escravo xa que en realidade, a escravitude non era máis que a clase social máis baixa.

Por outra banda, o cidadán era un membro da comunidade política e tiña unha serie de funcións e de dereitos. Entre as funcións inclúen a obriga de respectar os dereitos dos demáis, para contribuír ó ben común, respectar os valores predominantes e outros que contribúan á afirmación da tesitura social e a paz. 



As cidades construíanse en zonas totalmente deshabitadas e na proximidade de zonas de dimensións reducidas. Antes de comezar o traballo, algúns dos aspectos que  decidían era o espazo para vivendas, tendas, prazas, o volumen de auga necesario e o número de rúas e sumidoiros.

As murallas configurábanse mediante un sistema de muro e terraplén contido por outro muro interior de menor tamaño que facía as funcións de contención do agger.
No caso da Muralla de Lugo, a muralla foi parte dun complexo defensivo integrado por un foso, a propia muralla e o intervallum.

A topografía do terreo e o foso foron os primeiros elementos defensivos que foron gardados durante o asedio. O foso que atopamos en Lugo é o único exemplo de construción de fosos de  Hispania e o seu trazado é paralelo á Muralla.


Fuente: mariachu.wordpress.com; www.lugoturismo.com

jueves, 20 de junio de 2013

"A lenda da Muralla de Lugo"


Conta a lenda que o deus Marte anoxado co seu fillo "Oqu", castigouno mandándoo a vivir cos humanos á terra. Deixouno nunha cova sita nun alto entre dous ríos e díxolle que cando considerara cumprido o seu castigo, el mesmo o viría buscar. 

Pasaron moitos anos e o pobo onde Oqu vive chámase Lugo. Os habitantes do pobo sabían que era  fillo do deus Marte, deus da guerra e da agricultura e neto de Júpiter e Juno.

Cando chegou á Terra, Oqu era un home corpulento de melena avermellada. Logo volveuse máis miúdo e o seu cabelo volveuse branco.

Hai máis de vinte séculos unha terrible peste asolou toda Europa. Oqu preparou unha medicina que deu ó xefe do pobo para que a distribuíse entre os seus habitantes. O xefe reuniunos no centro da aldea e alí a repartiu. O pobo enteiro achegouse á entrada da cova de Oqu para agradecerllo.

"Son eu o que está agradecido polo voso trato que me destes dende que vivo no voso pobo, xa non recordo canto tempo fai dende que me mandou aquí o meu pai, espero que pronto el me perdoe e me permita volver ó Olimpo", dixo Oqu.

Cando os romanos invadiron esta terra, chamárona Lucus Augusti. Con eles trouxeron moitos adiantos: melloraron a agricultura, construíron pontes, trazaron vías de comunicación, baños, acuedutos, unha morea de cousas. Ademais de todo isto, decidiron levantar unha muralla que rodease toda a cidade para que estivese fortificada e ben protexida.

Isto causou aos habitantes de Lucus Augusti unha gran preocupación pois a cova de Oqu estaba situada no trazado que os romanos marcaran para a muralla. Sara, unha muller sinxela e valente, atreveuse a enfrontarse con eles e díxolle: «Non deben de tocar a cova de Oqu. Deben cambiar o trazado da muralla».

No momento en que os soldados dispersaban de mal xeito a xente, apareceu Oqu na entrada da súa cova. Pisándose a barba dixo: Vedes aquela árbore? Ten máis de cen anos, eu vin cando a plantaron. Se a trasladades agora sen dúbida morrerá. Eu son como esa árbore, estou enraizado neste anaco de terra, á espera de que o meu pai me perdoe e poida volver ó meu lugar de orixe. Non podo abandonar este pequeno espazo no que vivo.

E dito isto, entrou de novo na súa cova e non se lle volveu ver en máis dun mes. En vista do problema interrompeuse a construción da muralla e os encargados, mandaron unha carta por un mensaxeiro ó César. Xa só lles faltaba para rematar a muralla ese tramo que ocupaba a cova de Oqu.

Por fin despois dunha espera que pareceu interminable, recibiuse contestación de Roma do mesmo César. Nela podía lerse: Non toquedes a cova, oín que é fillo do deus Marte. Falade con Oqu, chegade a un acordo. Será ben deixar a súa vivenda como está e poñédelle unha porta na mesma muralla.

Cando o capitán e o encargado, dirixíanse á cova de Oqu para darlle a nova, o fillo de Marte, saíu a recibilos coma se xa soubese que estaban en camiño e sen darlle tempo a que eles falasen para comunicalo o que o seu César dispuxera dixo: «Si, si estou de acordo. Non toquedes nada da miña cova. Deixádeme unha porta na muralla para que eu poida entrar e saír».

Onde estaba a porta da cova de Oqu, hoxe en día, ninguén o sabe. Xoan, o ferreiro, di que o seu pai, que é o home máis vello da cidade, asegurou que estaba no tramo da muralla que mira ó sur.

Xa transcorreran moitos anos, en Roma mandaba outro César, foi cando tivo noticias polos seus fillos que viñeron a Lugo e quixeron visitar a Oqu. Andaron ata a porta que daba acceso á súa vivenda pero por máis que o chamaron non obtiveron resposta.

O César, anoxado, enviou un mensaxeiro coa orde de que os soldados entrasen na cova pola forza e, se fose necesario, que prenderan a Oqu. Entraron catro soldados detrás do capitán e tiveron que saír con extrema rapidez ó escoitar un estrondo aterrador. Estábase derrubando a muralla. Todo o tramo sur da muralla se caeu e que cando volveron levantala, ninguén se preocupou de encontrar o corpo de Oqu.

A xente recolleu pedras que aínda hoxe moitas casas as teñen incrustadas nas súas fachadas, en recordo do seu amigo.

Unha noite ó ano, coincidindo co equinoccio de primavera, unha luz moi potente sae de entre as pedras de granito da muralla e, esa mesma noite, unhas plantas con flores violetas cobren toda esa zona. Os habitantes de Lucus Augusti recóllenas por se algunha vez volve a epidemia de peste que asolou toda Europa e que pasou de longo pola cidade de Lugo grazas á medicina que preparou Oqu.

Fuente: elprogreso.galiciae.com


jueves, 13 de junio de 2013

"A outra parte romana de Lugo: os baños romanos"



En Galicia, están documentados achados arqueolóxicos de orixe romana, nunha vintena de fontes minerais, que nos indican a ampla difusión dos balnearios con fins curativos na Gallaecia romana de hai 2000 anos. Un dos exemplos máis significativos dende o punto de vista histórico, é o das Termas de Lugo.

Os restos dos baños romanos de Lugo constitúen unha construcción contemporánea á fundación da cidade no ano 15 a.C. Estas instalacións considerábanse esenciais na civilización romana e o manancial termal que nace neste lugar ten notables propiedades medicinais, aínda explotadas na actualidade. Atópanse situadas na marxe esquerda do río Miño, moi preto da Muralla de Lugo.



A parte máis impresionante das instalacións romanas conservadas é o "Apodycterium", estanza na que se espían os usuarios. En primeiro lugar, vese unha gran sala con pavimento de opus signinum, composto de recheo de tella e ladrillo con cal. Ó fondo desta sala hai dúas portas en arco que dan paso a dúas estanzas aparelladas, ambas as dúas cubertas de bóvedas e co chan de lousas. Nas paredes pódense ver dezaoito urnas con arco de medio punto, que facían as veces de armarios para gardar a roupa. A pedra de lousa é o material esencial de toda a obra.





As salas de baños eran de tres tipos: frigidarium, para baños fríos; tepidarium, para baños mornos, ecaldarium, para baños quentes. En épocas posteriores esta sala foi convertida en capela cristiá para uso dos bañistas, e deste tempo conserva algúns vestixios de pinturas murais.

Dunha forma ou outra, as termas de Lugo nunca deixaron de ser usadas, como proba a documentación medieval e moderna. Foron declarados Monumento Histórico-Artístico en 1931.



fuente: www.asturnatura.com; www.lugoturismo.com

jueves, 6 de junio de 2013

"A torre da Mosquera"



Sábese, gracias a un grabado do Seminario Pintoresco Español (1850), que a Muralla de Lugo estaba coroada por 85 grandes torres semicirculares que medían entre dez e trece metros de diámetro, e estaban elevadas sobre o adarve con grandes ventás en cada unha. 
Os restos da torre chamada "A Mosquera" fan supoñer que cada unha das torres, ou cubos, tiña en orixe unha estrutura superior que contaba, polo menos, con dous pisos. Estes pisos tiñan grandes ventanais onde se estima que servirían aos lexionarios para defender a cidade apostando nelas diversos tipos de armas.






Pasaron dezasete séculos e a súa función militar caducou, as torres foron caendo todas menos o
resto da Mosquera. Esta torre atópase entre o reduto de Cristina e a porta de San Pedro. Trátase dun arco de medio punto, formado por rajuela de lousa, mide 1,53 metros de frecha e 1,15 metros de luz.


Na actualidade só se conservan 71 cubos a nivel do adarve, menos o resto da Mosquera que está por enriba deste nivel. A razón pola que o cubo da Mosquera contaba só con dúas ventás é debido ó seu pequeno diámetro. 







Fuente: www.fotosdegalicia.es;mvralladelvcvsavgvsti.blogspot.com; Boletín do Museo Provincial de Lugo.

















jueves, 30 de mayo de 2013

"O turismo cultural en España"



As 42 declaracións de Patrimonio da Humanidade converten a España nun destino moi atractivo. No ano 2011 uns 9,4 millóns de persoas viaxaron a España por motivos culturais e outros 29 millóns e medio de turistas realizaron algunha actividade cultural.

Dende a perspectiva socioeconómica o turismo cultural configúrase como instrumento esencial de desenvolvemento local e rexional e de promoción de novas industrias culturais.


O Turismo Cultural defínese como aquela viaxe turística motivada por coñecer, comprender e gozar o conxunto de trazos e elementos distintivos, espirituais e materiais, intelectuais e afectivos que caracterizan unha sociedade ou grupo social dun destino específico" (SECTUR-CESTUR, Estudo Estratéxico de Viabilidade de Turismo Cultural, 2002).


O Turismo Cultural xoga un papel moi importante para dar a coñecer, preservar e gozar o patrimonio cultural e turístico do noso país. Os efectos que xera o tratamento axeitado do turismo cultural, dende unha perspectiva de mercados, trae como consecuencia, a satisfacción do cliente, a conservación do patrimonio de uso turístico e o desenvolvemento económico e social das comunidades a partir da xeración de novos empregos.



O coidado do patrimonio cultural, histórico e natural é prioritario para calquera sociedade e a súa conservación é fundamental. Neste ámbito, as cidades patrimonio constitúen un mosaico cultural, histórico e patrimonial no que aparecen de forma natural os trazos comúns, pero tamén os contrastes relevantes de cada unha, xa sexa físicos ou intanxibles. Este patrimonio que se mantén dende hai séculos e que nos permite coñecer a nosa historia e que define, dalgún xeito o noso presente, debe ser coidado para as futuras xeracións. Nas nosas mans está o valor que lle deamos e o esforzo que fagamos na súa conservación.









fuente: marcaespana.es; www.sectur.gob.mx; www.ciudadespatrimonio.org; galiciaenpuertorico.blogspot.com; www.turgalicia.es

miércoles, 22 de mayo de 2013

"O autor do poema da muralla de Monçao"


O dous de novembro de 1866 nace en Monção José Rodrigues Vale, coñecido no mundo literario polo pseudónimo de “João Verde”. Autor de varios poemas en galego é un admirador entusiasta da obra de Rosalía de Castro, Curros Enríquez e Lamas Carvajal. 

Criouse nunha familia de catro irmáns, realizando estudos primarios na súa vila natal. No ano 1887 voltou a Viana do Castelo e comezaron as súas colaboracións co semanario "Alto Minho". Posteriormente desenvolve a súa actividade xornalística no "Aurora do Lima".

Foi coñecido popularmente como "o poeta do Minho", contemporáneo do poeta Cesáreo Verde, destacou por postular un rexionalismo de saibo tradicionalista na súa terra, reflectindo nas súas prosas e versos as vivencias e a paisaxe miñota e galego-portuguesa.
A súa derradeira obra será "Ares da Raya", publicado en Vigo, que constitúe o poemario de maior importancia do poeta.

En 1936 a Cámara municipal monçanense cordou reproducir en azulexo un poemiña seu procedente do libro "Ares da Raya", impreso en Vigo en 1902, e poñelo a xeito de monumento de irmandade sobre a muralla en fronte ó río Miño, a Salvaterra e Galicia:




"Vendo-os assim tão pertinho
A Galiza mailo Minho,
São como dois namorados                 
Que o rio traz separados
Quasi desde o nascimento.


Deixai-os, pois, namorar,
Já que os pais para casar
Lhes não dão consentimento."





          -Joao Verde, Ares da Raya-









Fuente: "Cinguidos por unha arela común", Rosario Álvarez-Dolores Vilavedra; pt.wikipedia.org




lunes, 20 de mayo de 2013

"As murallas do Imperio Romano"


A arquitectura era para os romanos unha forma infalible de expresar o seu poder. Curiosamente, mentras os gregos se preocupaban por facer monumentos ós seus deuses, ós romanos importábanlles máis as obras de enxeñaría civil. Roma creou unha civilización urbana que a diferenza das coñecidas ata entón, tivo unha preocupación especial en mellorar a calidade de vida do cidadán.

Certo é que os enxeñeiros do imperio foron auténticos xenios, que adaptaron perfectamente os materiais propios de cada rexión e que alcanzaron algunhas obras monumentais que lograron desafiar o paso do tempo e que aínda hoxe en día se manteñen en pé, como é o caso da Muralla de Lugo, que é única fortificación romana do mundo que se atopa conservada íntegra.

Na súa época de máximo esplendor o imperio estendíase dende Gran Bretaña ata Sirya. As cidades do imperio tiñan que estar dotadas de infraestruturas completas. E isto significaba que un núcleo urbano dispoñía dunha muralla, un arco ou porta de entrada, rúas pavimentadas, beirarrúas de mosaicos, templos adicados á divindades e un edifico de mármore para celebrar as reunións do goberno local. A muralla era sinónimo de seguridade nunha cidade.

Xeralmente as murallas romanas tiñan un dobre muro de perpiaños separado por un espazo no que se colocaban pedras e area, e que formaba unha especie de vía pola que podían circular as vixías encargados da defensa. Os construtores tiñan a precaución de que o muro se prolongase varios metros baixo terra, para impedir o acceso subterráneo á cidade. 

No caso da Muralla de Lugo, os materiais cos que se construiu foron a lousa e o granito, materiais moi abundantes nas proximidades da cidade. Os construtores da Muralla  de Lugo encontraron na lousa un elemento similar ós seus ladrillos de cerámica e utilizaron o granito para reforzar as torres que flanqueaban as portas. 

A importancia dunha cidade medíase en función do número de edificios que se alzaban en torno ó foro central.





fuente: vidaokvideos.blogspot.com.es; web.educastur.princast.es; www.arqueotur.org