miércoles, 18 de septiembre de 2013

"A Domus Oceani"


O tres de Setembro do ano 1842 encontrouse un fragmento dun pavimento de mosaico, o cal chega ata os nosos días en forma de bosquexos e debuxos realizados no seu momento polos descubridores do achado e que mostraban a cabeza do Dios do Océano. O dono da edificación representou así a súa riqueza. Hoxe o mosaico dálles nome ás ruínas (finais do século III ou principios do IV d.C.) recuperadas nas escavacións dunha casa da rúa Dr. Castro de Lugo. 

As diferentes estancias que se encontran expostas na actualidade corresponderían coa última fase edificatoria entorno a finais do século III d.c. e principios do século IV d.c., podendo advertirse non obstante dúas fases edificatorias, unha de metade do século I d.c. e unha segunda que aproveita só parte das estruturas existentes e que se acometerá a finais do século I ou principios do II d.c.

A planta da vivenda organízase nun eixe disposto de leste a oeste destacando sobre todo a gran sala de recepción ó que segue un patio porticado. A edificación da casa veríase completada no século III d.c., coa inclusión dun Hipocaustum situado ó norte da sala porticada e dous corredores de comunicación da nova sala co oecus. 

Na actualidade, os vestixios foron musealizados in situ e son, canda a muralla, o atractivo turístico da cidade.





Fuente: lvcvsavgvsti.blogspot.com.es










lunes, 9 de septiembre de 2013

"A piscina romana da praza de Santa María"


Ademáis da muralla son numerosos os restos romanos que se conservan na cidade de Lugo: estelas funerarias, numerosas moedas, restos do caldarium, cerámica, a aguia dun estandarte de vexiliarius, lápidas con figura humana, ánforas...

A piscina da praza de Santa María descubriuse en 1960. Pola súa cronoloxía, temática e situación, diferentes autores considérana como un posible baptisterio paleocristián, aínda que parece máis probable que se trate dunha pequena piscina de auga fría, pertencente a un frigidarium dun complexo termal ou dun balneumdoméstico. Tamén se comprobou que a piscina non é unha estrutura illada, senón que formaría parte dun complexo arquitectónico maior.

O estado de conservación da piscina só o coñecemos a través das fotografías e debuxos de 1960. Naquel momento selouse cunha capa de area e trasladáronse ó Museo Provincial os fragmentos de mosaico desprendidos.

Na actualidade exponse a través dun vidro transparente a nivel de rasante. O obxectivo fundamental de expoñela "in situ" é garantir a conservación dos restos arqueolóxicos nas mellores condicións posibles. 




Fuente: www.lugo.es/urban

viernes, 23 de agosto de 2013

"A praza de Campo Castelo ou antiga praza do Bispo Izquierdo"


Dous conceptos únense para dar persoalidade á cidade de Lugo: Lugo antigo e Lugo moderno, mediante os cales se pode comprender na súa integridade o conxunto urbano. Comezamos a describir a cidade pola zona que os romanos acotaron coa muralla, iniciando a descripción polos centros rectores da mesma, é decir, polas súas prazas.

Este nome da popularmente coñecida como praza de Campo Castelo pode que non lles soe a moitos. O mesmo que se di da praza pode aplicarse á inmediata porta da Muralla, chamada do cárcere, do bispo Izquierdo ou tamén de Campo Castelo. O nome foille posto en honor do bispo Izquierdo, considerado como un dos grandes benfeitores da cidade lucense.

Entrando pola porta do chamado Campo Castelo chégase á antiga praza do Bispo Izquierdo, na que existiu un castelo que foi demolido. Como recordo deste, sobre o edificio da vella cárcel podemos ver unha reproducción da antiga fortaleza. A carón deste edificio atopamos a casa que o bispo Izquierdo ordenou erguer, da que se conservan portadas con molduras e un gran escudo.

A praza, modificada polas modernas construccións, conta nun dos seus extremos coa escaleira de acceso á muralla. Dita praza comunícase directamente coa praza de Ánxo Fernández Gómez á parte posterior da Casa Consistorial. En frente atopamos a fachada lateral da Igrexia de Santiago "A Nova".





Fuente: Lugo y su muralla (J. Trapero Pardo); www.lavozdegalicia.es

lunes, 5 de agosto de 2013

ValenÇa do Minho na historia


Valença ten orixes moi remotas. A súa ocupación remonta a épocas prehistóricas: os gravados rupestres que se poden observar en determinados lugares de certas parroquias son proba irrefutable dunha ocupación afastada no tempo. As Inquirições de D. Afonso III tamén fan alusión a edificacións do tipo dolménico no Concello de Valença.

Varios pobos atraídos pola abundancia da caza e da pesca, pola fertilidade do solo foron acudindo a esta rexión. Podemos citar , entre outros, os lígures, os grovios, os celtas...Sobre os Celtas, sabemos que chegaron á parte occidental da Ibérica ao redor do s.VI a.C.  Algúns destes pobos permaneceron illados na meseta ou na Serra da estrela. A organización social destas comunidades asentaba basicamente no núcleo familiar amplo, incluíndo descendentes, a súa prole, constituíndo unidades familiares moi amplas.

Un marco moi importante na historia de Valença foi, sen dúbida, o paso do Cónsul romano Décimo Xuño Bruto, en 137 a.C. que, tras cruzar o Río Lima ou Río do Esquecemento conduciu as súas tropas ata o Río Miño , tendo acampado, ao que se di, na freguesía de Gandra. Ó tempo do emperador Augusto comezaron a definirse pequenas fortalezas: os Castelli, de localización estratéxica sobre as vías de comunicación. Era este o caso do castelo de Valença, situado en lugar predominante, non só sobre o Río Miño, pero tamén sobranceiro ás dúas vías romanas que alí viñan facer a travesía.

Ós romanos sucedéronos os Suevos que penetraron en Galicia pola conca do Douro, a mediados do s. V de nosa era. O mesmo aconteceu cos Godos: o famoso Witiza estableceu a súa residencia real na cidade de Tui, tendo as ruínas dese palacio perdurado ata o séc. XVIII. Na rexión valenciana son moi frecuentes os topónimos de orixe xermánica, que derivan desa altura.

A primeira invasión Árabe data do ano 716. Con todo a que trouxo peores consecuencias para toda a rexión do Miño e de Galicia fora perpetrada polo terrible Almansor - Al Allah - nome de guerra do Emir Ben Abi Amir - que no ano 997, no seu camiño cara a Santiago de Compostela, destruíu todo á seu paso, incluíndo o Mosteiro de Ganfei, máis non restando do que "a memoria da súa fundación".

En 1186, D. Sancho I toma a cidade de Tui, restablecendo a paz entre Castela e Portugal. Con todo, dez anos máis tarde irrompen as hostilidades entre D. Sancho e Afonso IX. Así se xustifica que, no ano 1200 o rei D. Sancho I mandase construír os primeiros muros en Valença. En 1217, tras ser arrasada polos Leoneses, D. Afonso II mandou repovoá-la, reconstruíndo-lle os muros e outorgándolle foral. Ó abordar este asunto, Herculano refire que "a restauración de Contrasta por Afonso II, afirma El-Rei que o seu pai xa dera un foral aquel lugar o cal, polo tanto, remota á época de D. Sancho e quizais á de D. Afonso I por que non sempre a carta municipal coincide coa orixe das poboacións, podendo elas existir anteriormente ... "

O seu período máis áureo foi, quizais, o séc. XIV, ao tempo de d. Dinis, segundo testemuñan os debuxos á pena de Duarte D'Armas, escudeiro de D. Manuel e onde se poden albiscar as torres altaneiras con balcóns e portas.

O séc. XVII foi decisivo: o seu terceiro cuartel marca o inicio da construción da Obra Coroa (actualmente a Coroada), a cargo de D. Rodrigues de Vasconcelos, 1 º Conde de Castelo Mellor, segundo deseño de Michele de Lescole, estando concluída a mediados do século seguinte, momento no que se afeiçoa o Recinto Magistral, segundo o sistema do Mariscal Vauban.

Sendo unha das principais Prazas - Fortes do País, tivo honras de Garda de Regimento e o seu Gobernador a patente de Brigadeiro. Escenario de importantes batallas trabadas polo restablecemento da independencia, entre os anos de 1657 e 1668, capitulou só ante as tropas do Xeneral Soult en 1809. Xa no transcorrer deste século, en 1912 repeliu as tropas do 1º Tenente de Armado Victor de Sepúlveda, aquando da 2ª incursión monárquica no norte do país.







Fuente: www.cm-valenca.pt






miércoles, 10 de julio de 2013

"A importancia do Acueduto Romano para a cidade de Lucus Augusti"



A través das numerosas actuacións arqueolóxicas levadas a cabo nos últimos anos podemos ter unha aproximación do percorrido que realizaba o acueduto dende o seu inicio ata o seu fin, e aínda que o desnivel topográfico que tiña non era excesivo, era o suficiente para que a auga fluíse constantemente, seguindo as indicacións que marcou Vitruvio no seu tratado De Architectura. Como podedes observar na seguinte representación, o Acueduto atravesaba a Muralla de Lugo.



                                "Trazado do Acueduto Romano"








Fuente: lvcvsavgvsti.blogspot.com.es

miércoles, 3 de julio de 2013

"A sociedade romana das murallas"


A sociedade romana configúrábase en dúas clases principais: unha aristocracia de propietarios e os chamados plebeios. A súa economía estaba baseada no sistema de produción de escravos, onde a maioría dos escravos eran prisioneiros de guerra. Os escravos non tiñan dereitos e eran posesión dos seus mestres. En Roma, calquera podería ser escravo xa que en realidade, a escravitude non era máis que a clase social máis baixa.

Por outra banda, o cidadán era un membro da comunidade política e tiña unha serie de funcións e de dereitos. Entre as funcións inclúen a obriga de respectar os dereitos dos demáis, para contribuír ó ben común, respectar os valores predominantes e outros que contribúan á afirmación da tesitura social e a paz. 



As cidades construíanse en zonas totalmente deshabitadas e na proximidade de zonas de dimensións reducidas. Antes de comezar o traballo, algúns dos aspectos que  decidían era o espazo para vivendas, tendas, prazas, o volumen de auga necesario e o número de rúas e sumidoiros.

As murallas configurábanse mediante un sistema de muro e terraplén contido por outro muro interior de menor tamaño que facía as funcións de contención do agger.
No caso da Muralla de Lugo, a muralla foi parte dun complexo defensivo integrado por un foso, a propia muralla e o intervallum.

A topografía do terreo e o foso foron os primeiros elementos defensivos que foron gardados durante o asedio. O foso que atopamos en Lugo é o único exemplo de construción de fosos de  Hispania e o seu trazado é paralelo á Muralla.


Fuente: mariachu.wordpress.com; www.lugoturismo.com

jueves, 20 de junio de 2013

"A lenda da Muralla de Lugo"


Conta a lenda que o deus Marte anoxado co seu fillo "Oqu", castigouno mandándoo a vivir cos humanos á terra. Deixouno nunha cova sita nun alto entre dous ríos e díxolle que cando considerara cumprido o seu castigo, el mesmo o viría buscar. 

Pasaron moitos anos e o pobo onde Oqu vive chámase Lugo. Os habitantes do pobo sabían que era  fillo do deus Marte, deus da guerra e da agricultura e neto de Júpiter e Juno.

Cando chegou á Terra, Oqu era un home corpulento de melena avermellada. Logo volveuse máis miúdo e o seu cabelo volveuse branco.

Hai máis de vinte séculos unha terrible peste asolou toda Europa. Oqu preparou unha medicina que deu ó xefe do pobo para que a distribuíse entre os seus habitantes. O xefe reuniunos no centro da aldea e alí a repartiu. O pobo enteiro achegouse á entrada da cova de Oqu para agradecerllo.

"Son eu o que está agradecido polo voso trato que me destes dende que vivo no voso pobo, xa non recordo canto tempo fai dende que me mandou aquí o meu pai, espero que pronto el me perdoe e me permita volver ó Olimpo", dixo Oqu.

Cando os romanos invadiron esta terra, chamárona Lucus Augusti. Con eles trouxeron moitos adiantos: melloraron a agricultura, construíron pontes, trazaron vías de comunicación, baños, acuedutos, unha morea de cousas. Ademais de todo isto, decidiron levantar unha muralla que rodease toda a cidade para que estivese fortificada e ben protexida.

Isto causou aos habitantes de Lucus Augusti unha gran preocupación pois a cova de Oqu estaba situada no trazado que os romanos marcaran para a muralla. Sara, unha muller sinxela e valente, atreveuse a enfrontarse con eles e díxolle: «Non deben de tocar a cova de Oqu. Deben cambiar o trazado da muralla».

No momento en que os soldados dispersaban de mal xeito a xente, apareceu Oqu na entrada da súa cova. Pisándose a barba dixo: Vedes aquela árbore? Ten máis de cen anos, eu vin cando a plantaron. Se a trasladades agora sen dúbida morrerá. Eu son como esa árbore, estou enraizado neste anaco de terra, á espera de que o meu pai me perdoe e poida volver ó meu lugar de orixe. Non podo abandonar este pequeno espazo no que vivo.

E dito isto, entrou de novo na súa cova e non se lle volveu ver en máis dun mes. En vista do problema interrompeuse a construción da muralla e os encargados, mandaron unha carta por un mensaxeiro ó César. Xa só lles faltaba para rematar a muralla ese tramo que ocupaba a cova de Oqu.

Por fin despois dunha espera que pareceu interminable, recibiuse contestación de Roma do mesmo César. Nela podía lerse: Non toquedes a cova, oín que é fillo do deus Marte. Falade con Oqu, chegade a un acordo. Será ben deixar a súa vivenda como está e poñédelle unha porta na mesma muralla.

Cando o capitán e o encargado, dirixíanse á cova de Oqu para darlle a nova, o fillo de Marte, saíu a recibilos coma se xa soubese que estaban en camiño e sen darlle tempo a que eles falasen para comunicalo o que o seu César dispuxera dixo: «Si, si estou de acordo. Non toquedes nada da miña cova. Deixádeme unha porta na muralla para que eu poida entrar e saír».

Onde estaba a porta da cova de Oqu, hoxe en día, ninguén o sabe. Xoan, o ferreiro, di que o seu pai, que é o home máis vello da cidade, asegurou que estaba no tramo da muralla que mira ó sur.

Xa transcorreran moitos anos, en Roma mandaba outro César, foi cando tivo noticias polos seus fillos que viñeron a Lugo e quixeron visitar a Oqu. Andaron ata a porta que daba acceso á súa vivenda pero por máis que o chamaron non obtiveron resposta.

O César, anoxado, enviou un mensaxeiro coa orde de que os soldados entrasen na cova pola forza e, se fose necesario, que prenderan a Oqu. Entraron catro soldados detrás do capitán e tiveron que saír con extrema rapidez ó escoitar un estrondo aterrador. Estábase derrubando a muralla. Todo o tramo sur da muralla se caeu e que cando volveron levantala, ninguén se preocupou de encontrar o corpo de Oqu.

A xente recolleu pedras que aínda hoxe moitas casas as teñen incrustadas nas súas fachadas, en recordo do seu amigo.

Unha noite ó ano, coincidindo co equinoccio de primavera, unha luz moi potente sae de entre as pedras de granito da muralla e, esa mesma noite, unhas plantas con flores violetas cobren toda esa zona. Os habitantes de Lucus Augusti recóllenas por se algunha vez volve a epidemia de peste que asolou toda Europa e que pasou de longo pola cidade de Lugo grazas á medicina que preparou Oqu.

Fuente: elprogreso.galiciae.com